Wat is geldontwaarding?

Door TurboUSD·Gepubliceerd op 21 september 2026·2 min. leestijd

Geldontwaarding is het langzame waardeverlies van een valuta, veroorzaakt door degenen die haar uitgeven. Vroeger betekende het minder edelmetaal in elke munt stoppen; nu betekent het sneller geld bijdrukken dan de economie groeit. Het resultaat is hetzelfde: elke eenheid die je bezit, koopt net iets minder dan eerst.

Een eeuwenoude truc

De Romeinse denarius is het schoolvoorbeeld. Onder Augustus was hij bijna puur zilver. In de tweeënhalve eeuw daarna verlaagden keizers die krap bij kas zaten stilletjes het zilvergehalte om legers en schulden te betalen, tot de munt rond 270 n.Chr. weinig meer was dan brons met een dun zilverlaagje. Prijzen stegen, het vertrouwen stortte in en mensen hamsterden de oudere, betere munten — een patroon dat sindsdien terugkeerde bij middeleeuwse koningen die munten besnoeiden en bij overheden die papiergeld drukten.

Hoe de dollar vandaag wordt ontwaard

Modern geld is niet van metaal, dus ontwaarding verloopt via de geldhoeveelheid. Sinds 1971, toen de Verenigde Staten de inwisselbaarheid van de dollar in goud beëindigden, is er geen harde grens aan het aantal dollars dat kan bestaan. Centrale banken vergroten de geldhoeveelheid om recessies te bestrijden en overheden te financieren, en als die sneller groeit dan de reële economie, koopt elke dollar minder. Gemeten aan consumentenprijzen koopt een dollar vandaag ongeveer wat drie cent kocht in 1913, het jaar waarin de Federal Reserve werd opgericht.

Het gaat geleidelijk genoeg om normaal te voelen: een paar procent per jaar, maar dat stapelt zich op. In een crisis versnelt het — de Amerikaanse M2-geldhoeveelheid groeide tussen begin 2020 en begin 2022 met zo'n 40%, en de inflatie die volgde was de hoogste in veertig jaar.

Waarom stablecoins het niet oplossen

Stablecoins zoals USDT en USDC zijn gekoppeld aan de dollar en erven de ontwaarding dus één-op-één. Een stablecoin aanhouden beschermt je tegen cryptovolatiliteit, niet tegen een dollar die waarde verliest. Hun aanbod is bovendien bewust elastisch: uitgevers maken nieuwe tokens aan zodra de vraag groeit. Een “stabiele” token is maar zo stabiel als de valuta die hij kopieert.

Het antwoord van unstablecoins

Unstablecoins kiezen het tegenovergestelde standpunt. In plaats van de dollar te kopiëren, wijzen ze de peg volledig af en hebben ze meestal een vast of krimpend aanbod — geen enkele uitgever kan erbij drukken. Hun koers is volatiel, en daar zijn ze open over, maar niemand kan de holders stilletjes verwateren. TurboUSD (₸USD), de eerste unstablecoin, werd juist gecreëerd als protest tegen geldontwaarding: een vast maximaal aanbod van 100 miljard tokens dat alleen maar daalt door verbranding.

Dat maakt unstablecoins niet veilig — het zijn speculatieve assets die het grootste deel of al hun waarde kunnen verliezen, om totaal andere redenen. Maar de vraag die ze opwerpen, is serieus: moet geld iets zijn dat onbeperkt kan worden bijgedrukt, of iets waarvan iedereen het aanbod onchain kan controleren?

Lees verder: stablecoin vs unstablecoin, of lees hoe “stabiele” coins in de praktijk faalden in een korte geschiedenis van stablecoin-depegs.